Szafran to przyprawa, którą kupuje się w maleńkich szklanych fiolkach albo papierowych saszetkach, czasem po zaledwie ćwierć grama. Wystarczy jednak kilka cienkich, ceglastoczerwonych nitek namoczonych w ciepłej wodzie, żeby po paru minutach płyn zrobił się intensywnie złoty, a kuchnia zapachniała miodem i sianem. Trudno o drugi składnik, który przy tak małej ilości robi tak dużą różnicę.
Szafran to wysuszone znamiona słupka krokusa uprawnego, czyli szafranu siewnego. Każdy kwiat ma tylko trzy takie nitki i trzeba je zebrać ręcznie, zwykle wcześnie rano, zanim kwiaty zwiędną. Potem nitki suszy się, a z kilku dużych worków kwiatów zostaje zaledwie garstka przyprawy. Właśnie ta ręczna praca sprawia, że szafran od wieków uchodzi za najdroższą przyprawę świata.
Uprawia się go przede wszystkim w Iranie, a także w Hiszpanii, Indiach (w Kaszmirze), Grecji i Maroku. Znano go już w starożytności: służył do barwienia tkanin, w kosmetyce i oczywiście w kuchni. Do Europy na dobre trafił za sprawą Arabów, którzy przywieźli go do Hiszpanii.
Zapach szafranu trudno opisać jednym słowem. Jest w nim coś z miodu, suszonej trawy i lekko metalicznej goryczki. Smak jest subtelny, ziemisty i odrobinę gorzkawy. Kluczem jest umiar: kilka nitek wystarczy na garnek ryżu dla czterech osób, a za duża porcja sprawi, że potrawa zrobi się gorzka i „apteczna”. Szafran daje też potrawom piękny złotożółty kolor, choć to aromat, nie barwa, jest jego największą zaletą.
Najważniejsza zasada: szafranu nie wrzuca się na sucho do garnka. Nitki najpierw namocz przez 15–20 minut w kilku łyżkach ciepłej wody, bulionu lub mleka. Możesz je wcześniej lekko rozetrzeć w moździerzu ze szczyptą cukru albo soli. Dopiero tak przygotowany płyn wlej do potrawy razem z nitkami. Dzięki temu barwa i aromat rozejdą się równo.
Ryż. To najsłynniejsze zastosowanie szafranu. Hiszpańska paella, mediolańskie risotto alla milanese i perskie ryżowe dania z chrupiącą skórką z dna garnka zawdzięczają mu kolor i zapach. W kuchni indyjskiej szafran namoczony w mleku polewa się na warstwy ryżu basmati. Tak przygotowuje się tradycyjne indyjskie danie biryani, w którym część ziaren jest biała, a część złota.
Ryby i owoce morza. Szafran to składnik francuskiej zupy bouillabaisse i wielu sosów do ryb. Dobrze łączy się z czosnkiem, pomidorami i białym winem.
Słodkie wypieki i desery. W Szwecji piecze się szafranowe bułeczki na św. Łucję, w Kornwalii szafranowe ciasto drożdżowe. Szczypta szafranu w kremie, budyniu albo mleku do deseru ryżowego daje im złoty kolor i elegancki zapach. Dobrze dogaduje się z cynamonem, kardamonem i migdałami.
Kupuj szafran w nitkach, a nie w proszku. Proszek łatwo podrobić, mieszając go z kurkumą lub papryką. Dobre nitki są ciemnoczerwone, z ewentualnie jaśniejszymi końcówkami, sprężyste i mocno pachnące. Jeśli cena wydaje się podejrzanie niska, to prawdopodobnie nie jest prawdziwy szafran. Na targach turystycznych często sprzedaje się pod tą nazwą krokosz barwierski, który barwi, ale nie pachnie.
Szafran przechowuj w szczelnym pojemniku, w ciemnym i suchym miejscu. Światło i wilgoć szybko odbierają mu aromat. Tak przechowywany zachowa smak przez rok, a nawet dłużej.
Szafranu nie da się w pełni niczym zastąpić, bo jego zapach jest jedyny w swoim rodzaju. Jeśli zależy ci głównie na kolorze, użyj szczypty kurkumy. Uważaj z ilością, bo kurkuma ma własny, ziemisty smak. Barwę da też krokosz barwierski albo odrobina słodkiej papryki. W ryżu możesz po prostu pominąć szafran i dodać więcej innych przypraw, na przykład kardamonu i goździków. Danie będzie inne, ale nadal smaczne.
Jeśli masz w szafce fiolkę szafranu, spróbuj go w biryani, aromatycznym daniu z ryżu, mięsa i przypraw. To dobra okazja, żeby zobaczyć, jak kilka nitek zmienia cały garnek. Pozostałe przepisy z tym składnikiem znajdziesz poniżej.
Interesuję się poszczególnymi składnikami oraz sposobem ich łączenia. Lubię próbować nowych rzeczy i przepisów nieustannie je doskonaląc. W kuchni działamy wspólnie z żoną - Gosią. Życzymy smacznego!
Kontakt: kontakt@smacznyblog.pl
© Smacznyblog.pl by jotem, Mapa witryny
