Ekstrakt waniliowy to mała, ciemna buteleczka, której zapach rozpoznasz od razu: słodki, ciepły, trochę kwiatowy, z nutą drewna. Wystarczy łyżeczka, żeby zwykłe ciasto ucierane pachniało jak z dobrej cukierni. W wielu przepisach, zwłaszcza tych z kuchni amerykańskiej i francuskiej, to składnik równie oczywisty jak mąka i cukier. Warto jednak wiedzieć, co dokładnie kryje się w butelce, bo na sklepowej półce nie wszystko, co pachnie wanilią, ma z nią wiele wspólnego.
Ekstrakt waniliowy powstaje przez długie moczenie lasek wanilii w alkoholu. Alkohol wyciąga z nich aromat, a po kilku tygodniach lub miesiącach płyn robi się ciemnobrązowy i intensywnie pachnący. Wanilia to wysuszone i fermentowane strąki storczyka, który pochodzi z Meksyku. Dziś najwięcej wanilii pochodzi z Madagaskaru, a uprawia się ją też na Tahiti, w Indonezji i w innych krajach tropikalnych. Każdy kwiat trzeba zapylić ręcznie, a strąki dojrzewają i suszą się miesiącami, dlatego prawdziwa wanilia jest tak droga.
Ekstrakt a esencja. Esencja waniliowa i aromat waniliowy to zwykle coś innego niż ekstrakt. Najczęściej zawierają wanilinę, czyli główny związek zapachowy wanilii, wytwarzany syntetycznie. Są dużo tańsze, ale mają prostszy, płaski aromat. Przy zakupie czytaj skład: w prawdziwym ekstrakcie znajdziesz laski wanilii, alkohol, ewentualnie wodę i cukier.
Sam ekstrakt prosto z butelki pachnie intensywnie, ale w smaku jest gorzki i alkoholowy, więc nie oceniaj go z łyżeczki. W cieście, kremie czy bitej śmietanie jego aromat się rozwija. Daje głęboką, słodką, lekko karmelową i kwiatową nutę, która podkreśla inne smaki: czekoladę, masło, owoce i orzechy. Dobra wanilia sprawia, że deser smakuje „pełniej”, nawet jeśli nie czujesz jej wprost.
Ile dodać. Do ciasta na typową blachę lub tortownicę wystarczy zwykle 1–2 łyżeczki ekstraktu. Do kremu na bazie śmietanki lub mascarpone dodaj łyżeczkę na mniej więcej pół litra masy. Esencję syntetyczną dawkuj ostrożniej, często wystarczy kilka kropel, bo jest dużo mocniejsza.
Kiedy dodać. Aromat wanilii jest lotny i częściowo ulatnia się podczas gotowania. W wypiekach dodawaj ekstrakt do masła, jajek lub mokrych składników, wtedy rozprowadzi się równo. W kremach gotowanych, takich jak budyń czy krem angielski, dodaj go już po zdjęciu z ognia.
Do czego się sprawdza. Ekstrakt waniliowy to stały składnik ciast, babeczek i kremów. Na blogu znajdziesz go w babeczkach czekoladowych z kremem truskawkowym, w cieście orzechowym z kremem i w greckiej bougatsie z kremem z semoliny. Świetnie pasuje też do bezy: kilka kropli dodanych do ubitych białek, jak w deserze pavlova, łagodzi słodycz i dodaje aromatu. Wanilia pasuje także do bitej śmietany, naleśników, francuskich tostów, owsianki i domowej lemoniady.
Domowy ekstrakt. Przekrój wzdłuż 3–5 lasek wanilii, włóż je do szklanej butelki i zalej szklanką czystej wódki lub rumu. Zakręć i odstaw w ciemne miejsce na co najmniej kilka tygodni, najlepiej na dwa miesiące, od czasu do czasu potrząsając. Po zużyciu części ekstraktu możesz dolać trochę alkoholu i laski dalej będą oddawać aromat.
Trzymaj butelkę szczelnie zamkniętą, w ciemnym i chłodnym miejscu, z dala od kuchenki. Lodówka nie jest potrzebna. Dzięki zawartości alkoholu prawdziwy ekstrakt waniliowy jest bardzo trwały i z czasem nawet nabiera głębi. Esencje i aromaty syntetyczne mają krótszą trwałość, sprawdzaj datę na opakowaniu.
Najlepszym zamiennikiem jest laska wanilii. Orientacyjnie ziarenka wyskrobane z jednej laski zastąpią mniej więcej łyżkę ekstraktu. Sprawdzi się też pasta waniliowa, którą dodaje się w podobnej ilości jak ekstrakt. W polskich przepisach często zamiast ekstraktu pojawia się cukier waniliowy, z prawdziwą wanilią, lub tańszy cukier wanilinowy, z syntetyczną wanilią. Jedna saszetka cukru waniliowego da delikatniejszy aromat niż łyżeczka dobrego ekstraktu, więc pamiętaj też o dodatkowej słodyczy.
Na blogu ekstrakt waniliowy pojawia się w ciastach, babeczkach i deserach z bezą. Pełną listę przepisów znajdziesz poniżej.
Interesuję się poszczególnymi składnikami oraz sposobem ich łączenia. Lubię próbować nowych rzeczy i przepisów nieustannie je doskonaląc. W kuchni działamy wspólnie z żoną - Gosią. Życzymy smacznego!
Kontakt: kontakt@smacznyblog.pl
© Smacznyblog.pl by jotem, Mapa witryny
